Onderdak in Nunspeet

Inleiding

'Onderdak in Nunspeet' is een erfgoedproject over Belgische vluchtelingen in Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog. Vier thema's komen aan bod:

1  de opvang van Belgische vluchtelingen in Nederland tussen 1914 en 1918
2  het dagelijks leven van Belgische vluchtelingen in vluchtoord Nunspeet tussen 1914 en 1918
3  het herdenken en voortleven van de Eerste Wereldoorlog en vluchtoord Nunspeet
4  de opvang en het leven van vluchtelingen in Nederland in de 21e eeuw

Doelgroep
Leerlingen van groep 7 en 8 van het basisonderwijs.

Kerndoelen
Het project kan uitgevoerd worden in de lessen geschiedenis en wereldoriëntatie en in samenhang met taal, tekenen en handarbeid.

Het project sluit aan bij de kerndoelen voor het basisonderwijs (zie bijlage 1 voor een beschrijving).

Oriëntatie op jezelf en de wereld
Kerndoel 51 t/m 53.

Kunstzinnige oriëntatie
Kerndoel 54 t/m 56 en de verdere uitsplitsing van deze kerndoelen.

Nederlands
Kerndoel 1 t/m 9.

De Canon van Nederland
Dit project sluit aan bij het venster 'De Eerste Wereldoorlog 1914-1918. Oorlog en neutraliteit'.
De belangrijkste feiten hierbij zijn: Nederland was neutraal tijdens de Eerste Wereldoorlog en veel (Belgische) vluchtelingen werden opgevangen in ons land.
Kijk voor meer informatie op www.entoen.nu/po/eerstewereldoorlog
Dit project sluit ook aan bij het tijdvak 'Tijd van de Wereldoorlogen'.

Verhalend Ontwerp
In de projectlessen staan de volgende principes van de onderwijsmethode 'Verhalend Ontwerp' centraal:

• Leerlingen worden op een spontane manier in aanraking gebracht met het onderwerp.    Ze vinden het onderwerp eigenlijk zelf uit
• Leerlingen stellen zelf de vragen over het onderwerp die ze willen beantwoorden.
• Leerlingen krijgen gereedschap aangeboden om die vragen zelfstandig op te kunnen lossen.
• Leerlingen krijgen gereedschap aangeboden om hun antwoorden zelfstandig te presenteren.
• Leerlingen leggen het verband tussen het onderwerp van het project in een historische tijd en in deze tijd.

Doelen

• Leerlingen hebben kennis van het erfgoed in hun eigen omgeving en kunnen dit erfgoed waarderen. Het erfgoed betreft hier: de geschiedenis en het voortleven van vluchtoord Nunspeet.
• Leerlingen kunnen de lokale geschiedenis van vluchtoord Nunspeet verbinden aan de nationale en internationale geschiedenis: de Eerste Wereldoorlog.
• Leerlingen zijn aan het denken gezet over de opvang en het dagelijks leven van vluchtelingen vroeger en nu in Nederland.
• Leerlingen hebben zich verplaatst in mensen uit een andere tijd en uit een andere cultuur.

Competenties
In dit project werken leerlingen aan de volgende (culturele) competenties:

• Onderzoekend vermogen: de leerling kan informatie over cultuuruitingen zoeken, in zich opnemen en toepassen in eigen werk.
• Vermogen tot samenwerken: de leerling kan samenwerken bij het maken van een gezamenlijk product.
• Vermogen tot zelfstandig werken: de leerling kan een zelfstandige bijdrage leveren aan zijn eigen ontwikkelingsproces en aan het groepsproces.
• Vermogen zich te presenteren: de leerling kan cultuuruitingen van zichzelf en/of anderen presenteren en toelichten.

Structuur
Het project bestaat uit vijf lessen. Les 1 t/m 3 vormen de kern van het project.
Les 4 en 5 bieden een interessante uitdagende verdieping.

Basislessen

Een eigen lesprogramma samenstellen
Geen van de vijf lessen in het project is verplicht.
U kunt de lesonderdelen van elke les bestuderen en naar eigen inzicht een keuze maken.
U stelt dus uw eigen lessenserie samen.
Bij bijna elk lesonderdeel wordt een indicatie gegeven van de benodigde tijd.

Projectwand of tentoonstelling
Optie A
Een werkwijze die wij u aanraden bij dit hele project en die deel uitmaakt van de onderwijsmethode 'Verhalend Ontwerp' is het volgende: het creëren van een projectwand.

De leerkracht kiest een muur of een heel groot prikbord uit in het klaslokaal en kan deze muur in de loop van het project verdelen in kolommen zodat voor elke uitgevoerde les ruimte is. Op deze muur kunnen de leerlingen tijdens het project al hun gevonden informatie en producten presenteren. Op die manier zien ze wat ze al hebben gedaan en hoe ze zelf de opdrachten hebben uitgewerkt. Ze kunnen ook zien hoe andere leerlingen het hebben gedaan. Ouders kunnen zien wat hun kinderen hebben gemaakt en geleerd.

Optie B
U kunt samen met de leerlingen ook een tentoonstelling opbouwen die in de loop van het project steeds uitgebreid wordt. Bij elke les ontstaat er een nieuw product dat toegevoegd kan worden aan de tentoonstelling.

Voorbereiding op de historische inhoud van het project
U kunt zich voorbereiden op de historische inhoud van dit project door de teksten te lezen die ook bij de verschillende lesonderdelen gebruikt worden.

Klik hier om de rest van de docentenhandleiding te downloaden.